بنزپریل (Benazepril)
بنزپریل یک داروی مهارکننده آنزیم مبدل آنژیوتانسین (ACE inhibitor – مهارکننده ACE) است که برای درمان فشار خون بالا (هیپرتانسیون) استفاده میشود. کنترل فشار خون با این دارو به کاهش خطر سکته مغزی، سکته قلبی و آسیب کلیوی کمک میکند. بنزپریل همچنین در برخی بیماران برای حمایت از عملکرد قلب بهویژه در شرایطی که قلب تحت فشار است، کاربرد دارد.
بنزپریل یک «پیشدارو» (Prodrug – دارویی که پس از ورود به بدن به شکل فعال تبدیل میشود) است و در کبد به متابولیت فعال خود یعنی «بنزپریلات» (Benazeprilat) تبدیل میشود. این متابولیت با مهار آنزیم مبدل آنژیوتانسین (ACE) از تولید آنژیوتانسین II جلوگیری میکند؛ مادهای که باعث تنگ شدن عروق و افزایش فشار خون میشود. با کاهش آن، عروق گشاد میشوند و فشار خون پایین میآید. این مکانیسم در منابع معتبر مانند Mayo Clinic و DrugBank تأیید شده است.
بنزپریل معمولاً یکبار در روز مصرف میشود و میتوان آن را با غذا یا بدون غذا مصرف کرد. پزشک دوز دارو را بر اساس فشار خون، وضعیت کلیه و داروهای همزمان تنظیم میکند. در برخی بیماران، بهویژه در شروع درمان، ممکن است افت فشار خون رخ دهد، بنابراین پایش اولیه اهمیت دارد.
عوارض شایع بنزپریل شامل سرگیجه، سردرد، خستگی، تهوع و سرفه خشک است. سرفه خشک از عوارض شناختهشده مهارکنندههای ACE است و بهدلیل تجمع برادیکینین (Bradykinin – ماده گشادکننده عروق) در بدن ایجاد میشود. این عارضه معمولاً خطرناک نیست اما ممکن است آزاردهنده باشد.
یکی از عوارض نادر اما بسیار مهم بنزپریل، «آنژیوادم» (Angioedema – تورم ناگهانی صورت، لبها، زبان یا گلو) است. این وضعیت میتواند تهدیدکننده حیات باشد و در صورت بروز آن باید فوراً به اورژانس مراجعه شود. منابعی مانند Mayo Clinic این هشدار را بهطور جدی مطرح کردهاند.
بنزپریل میتواند باعث افزایش پتاسیم خون شود؛ حالتی که «هایپرکالمی» (Hyperkalemia – افزایش غیرطبیعی پتاسیم خون) نام دارد. این وضعیت ممکن است خطر آریتمی (Arrhythmia – بینظمی ضربان قلب) را افزایش دهد. مصرف همزمان با مکملهای پتاسیم، نمکهای رژیمی حاوی پتاسیم یا داروهای نگهدارنده پتاسیم باید با احتیاط انجام شود.
مصرف بنزپریل در دوران بارداری ممنوع است. داروهای مهارکننده ACE میتوانند باعث آسیب جدی به جنین و حتی مرگ جنین شوند. در صورت باردار شدن حین مصرف دارو، باید فوراً مصرف آن قطع و با پزشک مشورت شود.
در بیماران مبتلا به نارسایی کلیه یا تنگی شریانهای کلیوی، بنزپریل باید با احتیاط مصرف شود، زیرا ممکن است عملکرد کلیه را تحت تأثیر قرار دهد. پزشک معمولاً قبل و حین درمان، آزمایشهای خون شامل کراتینین و پتاسیم را بررسی میکند.
بنزپریل ممکن است با داروهایی مانند NSAIDs (داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی مثل ایبوپروفن)، دیورتیکها (Diuretics – داروهای ادرارآور)، لیتیم، داروهای حاوی پتاسیم و سایر داروهای کاهنده فشار خون تداخل داشته باشد. این تداخلها میتوانند اثر دارو را کاهش دهند یا خطر عوارض را افزایش دهند.
برای رسیدن به بهترین نتیجه، مصرف بنزپریل باید همراه با اصلاح سبک زندگی باشد؛ از جمله کاهش مصرف نمک، کنترل وزن، فعالیت بدنی منظم و تغذیه سالم. دارو تنها بخشی از درمان فشار خون است و رعایت توصیههای غیر دارویی نقش مهمی در کنترل فشار خون دارد.
در مجموع، بنزپریل یک داروی مؤثر و مبتنی بر شواهد علمی برای درمان فشار خون بالا است. با مصرف منظم، پایش آزمایشگاهی مناسب و رعایت توصیههای پزشک، این دارو میتواند به کاهش خطر عوارض قلبی–عروقی و بهبود کیفیت زندگی کمک کند.