بیماری عروق کرونر چیست؟
این بیماری زمانی رخ میدهد که عروق تغذیهکننده قلب دچار تنگی یا انسداد شوند و جریان خون به عضله قلب کاهش یابد.
نارسایی قلبی چه علائمی دارد؟
تنگی نفس، خستگی، ورم پاها، کاهش توان فعالیت و تپش قلب از علائم شایع نارسایی قلبی هستند.
آریتمی قلبی چیست؟
آریتمی به هر نوع ضربان نامنظم، خیلی سریع یا خیلی کند گفته میشود و میتواند بیخطر یا خطرناک باشد.
فیبریلاسیون دهلیزی چه خطراتی دارد؟
این آریتمی میتواند باعث لخته شدن خون در قلب و افزایش خطر سکته مغزی شود.
فشار خون بالا چگونه به قلب آسیب میزند؟
فشار خون بالا باعث سفتی عروق، بزرگ شدن قلب و افزایش ریسک سکته قلبی و نارسایی قلبی میشود.
بیماری دریچهای قلب چیست؟
وقتی یکی از دریچههای قلب بهدرستی باز یا بسته نشود، جریان خون مختل میشود و علائمی مانند تنگی نفس و خستگی ایجاد میکند.
کاردیومیوپاتی چیست؟
کاردیومیوپاتی به بیماریهای عضله قلب گفته میشود که باعث ضعف پمپاژ و نارسایی قلبی میشوند.
سکته قلبی چگونه رخ میدهد؟
سکته قلبی زمانی اتفاق میافتد که یک شریان کرونر بهطور کامل مسدود شود و بخشی از عضله قلب دچار آسیب دائمی شود.
بیماری مادرزادی قلب چیست؟
این بیماریها از بدو تولد وجود دارند و میتوانند شامل سوراخ قلب، مشکلات دریچهای یا اختلالات ساختاری باشند.
چربی خون بالا چه تأثیری بر قلب دارد؟
چربی خون بالا باعث رسوب پلاک در عروق و افزایش خطر تنگی عروق، سکته قلبی و سکته مغزی میشود.
چطور بفهمم درد قفسه سینهام قلبی است؟
درد قلبی معمولاً در وسط یا سمت چپ قفسه سینه احساس میشود و بیشتر به صورت فشار، سنگینی، سفتی یا احساس لهشدن توصیف میشود تا درد تیز و چاقویی. این درد میتواند به بازوی چپ، گردن، فک، پشت یا شانه انتشار پیدا کند و اغلب با فعالیتهایی مثل راه رفتن، بالا رفتن از پله یا استرس بدتر میشود و با استراحت بهبود مییابد. همراهی این درد با تنگی نفس، تعریق سرد، تهوع، سرگیجه یا ضعف ناگهانی احتمال قلبی بودن آن را بیشتر میکند.
آیا ممکن است درد قلبی داشته باشم ولی درد قفسه سینه نداشته باشم؟
بله، بهخصوص در زنان، سالمندان و افراد دیابتی ممکن است مشکل قلبی بدون درد واضح قفسه سینه بروز کند. در این افراد علائم میتواند به صورت خستگی شدید ناگهانی، تهوع، سوزش معده، درد پشت یا بین دو کتف، احساس فشار در گلو یا فک، تنگی نفس ناگهانی یا تعریق سرد ظاهر شود. این علائم میتوانند معادل درد قلبی باشند و نباید نادیده گرفته شوند.
آیا درد قفسه سینه سمت راست میتواند قلبی باشد؟
درد قلبی معمولاً در وسط یا سمت چپ قفسه سینه است، اما بهطور کامل نمیتوان درد سمت راست را قلبی بودن رد کرد. درد سمت راست بیشتر منشأ عضلانی، استخوانی، گوارشی یا صفراوی دارد، اما اگر این درد با فعالیت بدتر شود، همراه با تنگی نفس یا تعریق سرد باشد یا به گردن و بازو انتشار پیدا کند، باید بهعنوان درد مشکوک قلبی بررسی شود.
چطور بفهمم درد قفسه سینهام قلبی است یا عضلانی؟
درد عضلانی معمولاً نقطهای و مشخص است و با فشار دست روی محل درد، نفس عمیق، چرخش بدن یا خم شدن تشدید میشود. در مقابل، درد قلبی معمولاً منتشر است، با لمس تغییر نمیکند، با فعالیت بدنی بدتر میشود و با استراحت بهبود مییابد. اگر درد با حرکت و لمس تغییر کند، بیشتر به نفع منشأ عضلانی یا اسکلتی است تا قلبی.
آیا درد معده یا سوزش سر دل میتواند قلبی باشد؟
بله، در برخی افراد، بهخصوص زنان، سالمندان و دیابتیها، سکته قلبی ممکن است بهجای درد واضح قفسه سینه با علائمی مانند سوزش سر دل، درد معده، تهوع یا احساس سنگینی در شکم بروز کند. اگر این علائم ناگهانی، شدید، جدید یا همراه با تعریق سرد، تنگی نفس یا ضعف باشند، باید احتمال مشکل قلبی را جدی گرفت و سریعاً به اورژانس مراجعه کرد.
آیا اضطراب میتواند درد قلبی تقلید کند؟
اضطراب و حملات پانیک میتوانند علائمی مانند درد قفسه سینه، تپش قلب، تنگی نفس، لرزش و احساس خفگی ایجاد کنند که بسیار شبیه علائم قلبی هستند. اما وجود اضطراب بهتنهایی نمیتواند بیماری قلبی را رد کند، بهخصوص اگر فرد سن بالاتر، دیابت، چربی خون، فشار خون یا سابقه خانوادگی بیماری قلبی داشته باشد. اگر برای اولین بار چنین علائمی را تجربه میکنید یا علائم با فعالیت بدنی بدتر میشوند، باید حتماً از نظر قلبی بررسی شوید.
چه زمانی درد قفسه سینه خطرناک است و باید فوراً مراجعه کنم؟
اگر درد قفسه سینه بیش از ۵ دقیقه طول بکشد، با فعالیت بدتر شود، به بازو، گردن، فک یا پشت انتشار پیدا کند، همراه با تنگی نفس، تعریق سرد، تهوع، ضعف یا سرگیجه باشد، یا در فرد بالای ۴۰ سال، دیابتی یا با سابقه خانوادگی بیماری قلبی رخ دهد، باید فوراً به اورژانس مراجعه کرد. این علائم میتوانند نشانه سکته قلبی باشند و تأخیر در مراجعه میتواند خطرناک باشد.
برای تشخیص درد قلبی چه آزمایشهایی لازم است؟
پزشک ابتدا با شرح حال و معاینه، نوع درد را ارزیابی میکند و سپس معمولاً نوار قلب برای بررسی ریتم و علائم سکته انجام میشود. در صورت شک به آسیب عضله قلب، آزمایش خون تروپونین درخواست میشود. اکو قلب برای بررسی عملکرد پمپاژ و دریچهها، تست ورزش یا سیتی آنژیو برای بررسی تنگی رگها و در موارد خاص آنژیوگرافی برای مشاهده مستقیم عروق کرونر انجام میشود. ترکیب علائم، معاینه و این تستها مسیر تشخیص را مشخص میکند.
آیا درد قلبی همیشه شدید است؟
خیر، درد قلبی همیشه بهصورت درد بسیار شدید بروز نمیکند. بسیاری از بیماران سکته قلبی درد را بهصورت فشار خفیف، سنگینی، ناراحتی مبهم یا سوزش شبیه معدهدرد توصیف میکنند. شدت درد معیار مطمئنی برای تشخیص نیست؛ مهمتر از شدت، نوع درد، مدت آن، ارتباط با فعالیت و علائم همراه است.
آیا درد قلبی میتواند فقط چند ثانیه طول بکشد؟
درد قلبی معمولاً چند دقیقه طول میکشد و با استراحت بهتدریج بهتر میشود. دردهای چندثانیهای، تیز و گذرا اغلب منشأ عصبی، عضلانی یا اضطرابی دارند و کمتر به نفع درد قلبی هستند. با این حال اگر دردهای کوتاهمدت بهطور مکرر تکرار شوند یا همراه با تنگی نفس، تعریق یا تپش قلب باشند، بهتر است توسط پزشک بررسی شوند.
چطور بفهمم سکته قلبی دارم و نه اضطراب؟
سکته قلبی معمولاً با درد یا فشار سنگین در وسط قفسه سینه شروع میشود که بیش از ۵ دقیقه طول میکشد، با فعالیت بدتر میشود و با استراحت بهبود نمییابد. این درد ممکن است به بازو، گردن، فک یا پشت انتشار پیدا کند و همراه با تعریق سرد، تهوع، تنگی نفس، ضعف یا سرگیجه باشد. در مقابل، درد ناشی از اضطراب معمولاً تیز، نقطهای، کوتاهمدت و همراه با تپش قلب، لرزش یا احساس خفگی است و اغلب با حواسپرتی یا راه رفتن بهتر میشود. با این حال، اضطراب نمیتواند سکته قلبی را رد کند و در صورت شک باید فوراً به اورژانس مراجعه کرد.
آیا سکته قلبی همیشه با درد قفسه سینه همراه است؟
خیر. حدود یکسوم سکتههای قلبی بدون درد واضح قفسه سینه رخ میدهند، بهویژه در زنان، سالمندان و افراد دیابتی. این نوع سکتهها ممکن است با علائمی مانند تنگی نفس ناگهانی، تهوع، سوزش معده، درد پشت یا بین دو کتف، خستگی شدید یا تعریق سرد بروز کنند. این نوع سکتهها خطرناکترند زیرا دیر تشخیص داده میشوند.
سکته قلبی در زنان چه علائمی دارد؟
علائم سکته قلبی در زنان اغلب غیرکلاسیک است. زنان ممکن است بهجای درد شدید قفسه سینه، درد یا فشار در پشت، گردن، فک یا گلو، تنگی نفس، تهوع، استفراغ، سوزش معده، خستگی شدید یا تعریق سرد را تجربه کنند. به همین دلیل سکته قلبی در زنان بیشتر بهصورت «سکته خاموش» بروز میکند و دیر تشخیص داده میشود.
آیا سکته قلبی در خواب اتفاق میافتد؟
بله، سکته قلبی میتواند در خواب رخ دهد، بهخصوص در افراد دیابتی، مبتلایان به فشار خون بالا، چربی خون بالا یا کسانی که سابقه خانوادگی بیماری قلبی دارند. فرد ممکن است با درد شدید قفسه سینه، تنگی نفس، تعریق یا احساس خفگی از خواب بیدار شود. در برخی موارد، سکته قلبی در خواب بدون بیدار شدن فرد رخ میدهد که بسیار خطرناک است.
بعد از سکته قلبی چقدر طول میکشد تا قلب بهبود یابد؟
مدت زمان بهبود قلب به سرعت مراجعه، میزان آسیب عضله قلب، نوع درمان و سبک زندگی بیمار بستگی دارد. اگر درمان در ۹۰ دقیقه اول انجام شود، آسیب قلبی بسیار کمتر است. معمولاً علائم اولیه طی ۲ تا ۶ هفته بهتر میشوند، بازگشت به فعالیت عادی ۶ تا ۱۲ هفته طول میکشد و بازسازی عملکرد قلب ممکن است ۳ تا ۶ ماه زمان ببرد. ترک سیگار، کنترل چربی و فشار خون و ورزش منظم نقش مهمی در بهبود دارند.
آیا بعد از سکته قلبی میتوان ورزش کرد؟
بله، ورزش بعد از سکته قلبی ضروری است اما باید مرحلهبهمرحله و تحت نظر پزشک انجام شود. در هفتههای اول، پیادهروی سبک و حرکات کششی توصیه میشود. در ماههای بعد، پیادهروی تند، دوچرخه ثابت یا شنا سبک مناسب هستند. ورزشهای سنگین مانند وزنهبرداری، کوهنوردی سخت یا ورزشهای رقابتی در مراحل اولیه ممنوع هستند. بهترین روش، شرکت در برنامه توانبخشی قلبی است.
آیا سکته قلبی دوم خطرناکتر است؟
بله، معمولاً سکته قلبی دوم خطرناکتر است زیرا قلب پس از سکته اول ضعیفتر میشود و احتمال آریتمیهای خطرناک، نارسایی قلبی و آسیب بیشتر عضله قلب افزایش مییابد. با این حال، اگر بیمار درمان مناسب دریافت کند و سبک زندگی سالمی داشته باشد، احتمال سکته دوم بهطور قابلتوجهی کاهش مییابد.
چطور بفهمم رگ قلبم گرفته است؟
تنگی رگهای قلب معمولاً با درد یا فشار در وسط قفسه سینه بروز میکند که با فعالیت بدنی بدتر و با استراحت بهتر میشود. این درد ممکن است به بازو، گردن، فک یا پشت انتشار پیدا کند و همراه با تنگی نفس، تعریق سرد یا خستگی غیرعادی باشد. در زنان، سالمندان و دیابتیها ممکن است علائم بهصورت درد معده، تهوع، درد پشت یا خستگی شدید ظاهر شود. برای تشخیص دقیق، تستهایی مانند تست ورزش، اکو استرس، سیتی آنژیوگرافی یا آنژیوگرافی انجام میشود.
آیا ممکن است تنگی رگ داشته باشم ولی درد قفسه سینه نداشته باشم؟
بله. برخی افراد، بهویژه زنان، سالمندان و دیابتیها ممکن است بدون درد قفسه سینه دچار تنگی رگ شوند. این حالت با علائمی مانند تنگی نفس، خستگی شدید، تهوع، درد معده یا درد پشت بروز میکند. این علائم «معادل درد قلبی» محسوب میشوند و نیاز به بررسی دقیق دارند.
آیا تنگی رگ قلب در جوانان هم اتفاق میافتد؟
بله، تنگی رگ در جوانان نیز دیده میشود و در سالهای اخیر شایعتر شده است. عوامل خطر در جوانان شامل استرس شدید، کمخوابی، مصرف سیگار یا قلیان، چربی خون بالا، اضافه وزن، سابقه خانوادگی و مصرف نوشیدنیهای انرژیزا یا مواد محرک است. جوانان معمولاً علائم را جدی نمیگیرند و همین باعث تأخیر در تشخیص میشود.
تنگی خفیف رگ یعنی چه و چقدر خطرناک است؟
تنگی کمتر از ۳۰ درصد «خفیف» محسوب میشود. این نوع تنگی معمولاً باعث درد نمیشود و با دارو و اصلاح سبک زندگی قابل کنترل است. با این حال، تنگی خفیف نیز میتواند پلاک ناپایدار داشته باشد و در صورت پاره شدن باعث سکته قلبی شود. بنابراین «خفیف» به معنی «بیخطر» نیست و نیاز به پیگیری دارد.
آیا تنگی رگ قابل برگشت است؟
در برخی موارد بله. با کاهش وزن، رژیم غذایی سالم، ورزش منظم، ترک سیگار، کنترل چربی خون و مصرف داروهای استاتین، پلاکهای چربی میتوانند کوچکتر و پایدارتر شوند. با این حال، تنگیهای شدید معمولاً با دارو بهتنهایی برطرف نمیشوند و ممکن است نیاز به استنت یا جراحی داشته باشند.
آیا تنگی رگ با دارو درمان میشود یا نیاز به استنت دارد؟
اگر تنگی کمتر از ۷۰ درصد باشد و علائم خفیف باشند، معمولاً درمان دارویی کافی است. اگر تنگی بیش از ۷۰ درصد باشد، علائم شدید باشند یا تست ورزش و سیتی آنژیو خطر بالا نشان دهند، استنت توصیه میشود. در مواردی که چند رگ اصلی تنگ باشند یا دیابت شدید وجود داشته باشد، جراحی بایپس ممکن است بهترین گزینه باشد.
چرا بعضی افراد با تنگی کم سکته میکنند و بعضی با تنگی زیاد نه؟
سکته قلبی بیشتر به «نوع پلاک» بستگی دارد تا «درصد تنگی». پلاکهای کوچک، نرم و ناپایدار حتی با تنگی ۳۰ درصد هم میتوانند پاره شوند و سکته ایجاد کنند. در مقابل، پلاکهای بزرگ و سخت ممکن است حتی با تنگی ۸۰ درصد نیز سکته ندهند. بنابراین پایداری پلاک مهمتر از درصد تنگی است.
چطور بفهمم تپش قلبم خطرناک است؟
تپش قلب زمانی خطرناک محسوب میشود که همراه با علائمی مانند سرگیجه، غش، تنگی نفس، درد قفسه سینه یا ضعف ناگهانی باشد. اگر ضربان قلب بسیار سریع (بیش از ۱۴۰) یا بسیار کند (کمتر از ۴۰) شود، یا تپش قلب ناگهانی و شدید شروع شود و چند دقیقه تا چند ساعت ادامه پیدا کند، احتمال آریتمی جدی وجود دارد. در مقابل، تپشهای کوتاهمدت که با استرس، کمخوابی یا مصرف کافئین ایجاد میشوند معمولاً بیخطر هستند.
آیا آریتمی باعث مرگ ناگهانی میشود؟
بعضی آریتمیها مانند تاکیکاردی بطنی (VT) یا فیبریلاسیون بطنی (VF) میتوانند خطرناک باشند و باعث مرگ ناگهانی شوند، اما بیشتر آریتمیها مانند PVC، PAC یا تپش قلب ناشی از اضطراب بیخطر هستند. آریتمیهای خطرناک معمولاً با علائمی مانند غش، تنگی نفس شدید، درد قفسه سینه یا بیهوشی همراهاند و نیاز به بررسی فوری دارند.
تفاوت PVC و PAC چیست؟
PAC ضربان اضافی از دهلیز است و معمولاً به صورت یک پرش کوچک یا تپش کوتاه احساس میشود و اغلب بیخطر است. PVC ضربان اضافی از بطن است و معمولاً به صورت یک ضربه محکم یا احساس «جاافتادن ضربان» تجربه میشود. PVC در افراد سالم معمولاً بیخطر است، اما اگر تعداد آن زیاد باشد یا همراه با ضعف پمپاژ قلب باشد، نیاز به بررسی دارد.
آیا تپش قلب ناشی از اضطراب با آریتمی فرق دارد؟
بله. تپش قلب ناشی از اضطراب معمولاً همراه با تنفس سریع، احساس ترس، لرزش و ضربان سریع اما منظم است و با آرامسازی یا نفس عمیق بهتر میشود. در مقابل، آریتمی واقعی معمولاً ضربان نامنظم دارد، ناگهانی شروع میشود و ممکن است با سرگیجه، ضعف یا غش همراه باشد. تشخیص قطعی با نوار قلب یا هولتر انجام میشود.
آیا آریتمی با استرس بدتر میشود؟
بله، استرس یکی از مهمترین محرکهای آریتمی است. استرس باعث افزایش آدرنالین، ضربان قلب و تحریکپذیری الکتریکی قلب میشود و میتواند تپش قلب را تشدید کند. کمخوابی، مصرف کافئین زیاد، انرژیزاها، کمآبی و سیگار نیز محرکهای شایع آریتمی هستند. کنترل استرس در بسیاری از بیماران باعث کاهش چشمگیر تپش قلب میشود.
آیا آریتمی با دارو درمان میشود یا نیاز به ابلیشن دارد؟
درمان بستگی به نوع آریتمی دارد. آریتمیهای خفیف مانند PAC و PVC معمولاً با دارو یا حتی بدون درمان کنترل میشوند. اگر آریتمی مکرر، شدید یا آزاردهنده باشد یا داروها مؤثر نباشند، ابلیشن (سوزاندن مسیر اضافی) میتواند درمان قطعی باشد. ابلیشن برای آریتمیهایی مانند SVT، WPW و برخی PVCها بسیار مؤثر است.
آیا آریتمی در خواب خطرناکتر است؟
برخی آریتمیها مانند PAC و PVC در خواب طبیعی و بیخطر هستند. اما آریتمیهای خطرناک مانند VT یا VF ممکن است در خواب نیز رخ دهند، بهویژه در افرادی که بیماری قلبی زمینهای یا آپنه خواب دارند. اگر فرد با تپش قلب، تنگی نفس یا تعریق از خواب بیدار شود یا سابقه خانوادگی مرگ ناگهانی داشته باشد، باید بررسی دقیق انجام شود.
EF پایین یعنی چه؟
EF یا «کسر جهشی» نشان میدهد قلب چه درصدی از خون داخل بطن چپ را در هر ضربان پمپ میکند. مقدار طبیعی EF بین ۵۵ تا ۷۰ درصد است. اگر EF بین ۴۰ تا ۵۵ درصد باشد کمی کاهش یافته محسوب میشود، بین ۳۰ تا ۴۰ درصد کاهش متوسط و کمتر از ۳۰ درصد کاهش شدید است. EF پایین به این معناست که قدرت پمپاژ قلب کاهش یافته، اما شدت خطر به علت زمینهای و علائم بیمار بستگی دارد.
چطور بفهمم قلبم ضعیف شده است؟
ضعف پمپاژ قلب معمولاً با علائمی مانند تنگی نفس هنگام فعالیت، تنگی نفس هنگام دراز کشیدن، ورم پاها، خستگی شدید، کاهش توان فعالیت، تپش قلب یا احساس سنگینی قفسه سینه همراه است. برخی افراد هیچ علامتی ندارند و تنها در اکوکاردیوگرافی مشخص میشود که EF پایین است.
آیا EF پایین قابل درمان است یا فقط قابل کنترل؟
بسته به علت، EF میتواند کاملاً بهتر شود، تا حدی بهبود یابد یا ثابت بماند. اگر علت قابل برگشت باشد مانند التهاب عضله قلب، آریتمیهای سریع، مشکلات تیروئید، کمخونی شدید یا مصرف الکل، EF میتواند به حالت طبیعی برگردد. در مواردی مانند تنگی رگها یا کاردیومیوپاتی، EF ممکن است تا حدی بهتر شود. اگر بخش بزرگی از عضله قلب آسیب دیده باشد، بهبود کامل ممکن نیست، اما درمان مناسب میتواند علائم را کنترل و کیفیت زندگی را بهتر کند.
EF چقدر باید باشد تا نگران شویم؟
EF بالای ۵۰ درصد طبیعی است. EF بین ۴۰ تا ۵۰ درصد نیاز به بررسی علت دارد. EF بین ۳۰ تا ۴۰ درصد نیازمند درمان دارویی منظم است و EF کمتر از ۳۰ درصد نیاز به پیگیری دقیق و درمان جدی دارد. EF کمتر از ۲۰ درصد خطر آریتمی و نارسایی شدید را افزایش میدهد. با این حال، عدد EF بهتنهایی کافی نیست و علائم بیمار اهمیت بیشتری دارند.
نارسایی قلبی چه تفاوتی با تنگی نفس ساده دارد؟
تنگی نفس ناشی از نارسایی قلبی هنگام فعالیت بدتر میشود و هنگام دراز کشیدن تشدید مییابد. بیمار ممکن است مجبور باشد با چند بالش بخوابد یا شبها با احساس خفگی بیدار شود. این حالت معمولاً با ورم پاها همراه است. در مقابل، تنگی نفس ناشی از اضطراب، مشکلات ریوی یا کمخونی معمولاً با تغییر وضعیت بهتر میشود و همراه با ورم پا نیست.
آیا نارسایی قلبی باعث ورم پا میشود؟
بله. وقتی قلب ضعیف میشود، خون در پاها تجمع پیدا میکند و باعث ورم مچ پا، ورم ساق و احساس سنگینی پاها میشود. ورم ممکن است عصرها بیشتر باشد. البته ورم پا همیشه ناشی از قلب نیست و میتواند به علت مشکلات کلیوی، کبدی، وریدی یا مصرف برخی داروها نیز ایجاد شود.
آیا نارسایی قلبی باعث خستگی شدید میشود؟
بله. وقتی قلب نتواند خون کافی به عضلات برساند، بدن زود خسته میشود. بیمار ممکن است حتی در انجام کارهای ساده مانند راه رفتن کوتاه یا بالا رفتن از چند پله دچار خستگی شدید شود. این خستگی با استراحت کامل نمیشود و معمولاً همراه با کاهش توان فعالیت است.
آیا نارسایی قلبی در جوانان هم دیده میشود؟
بله، نارسایی قلبی در جوانان نیز دیده میشود. علل شایع آن شامل التهاب عضله قلب پس از عفونتهای ویروسی، مصرف الکل یا مواد محرک، آریتمیهای سریع، بیماریهای مادرزادی قلب، مشکلات تیروئید و عوامل ژنتیکی است. جوانان معمولاً علائم را جدی نمیگیرند و همین باعث تأخیر در تشخیص میشود.
چرا فشار خون بالا معمولاً علامت ندارد؟
فشار خون بالا اغلب بدون علامت است زیرا بدن بهتدریج به فشار بالا عادت میکند و رگها بدون ایجاد درد آسیب میبینند. به همین دلیل به آن «قاتل خاموش» میگویند. بسیاری از بیماران سالها فشار خون بالا دارند بدون اینکه متوجه شوند، و علائم معمولاً زمانی ظاهر میشوند که آسیب جدی به قلب، مغز یا کلیه وارد شده باشد.
آیا فشار خون بالا باعث سردرد میشود؟
فشار خون بالا میتواند باعث سردرد شود، اما این اتفاق معمولاً در فشارهای بسیار بالا رخ میدهد. سردرد ناشی از فشار خون معمولاً در پشت سر احساس میشود و صبحها شدیدتر است. با این حال، بیشتر سردردها ارتباطی با فشار خون ندارند. فشار خون بالا ممکن است با علائمی مانند تاری دید، سرگیجه، خوندماغ یا تپش قلب همراه باشد.
آیا فشار خون بالا باعث سکته قلبی میشود؟
بله، فشار خون بالا یکی از مهمترین عوامل خطر سکته قلبی و سکته مغزی است. فشار بالا باعث آسیب دیواره رگها، سفت شدن و تنگ شدن عروق و افزایش بار کاری قلب میشود. این تغییرات احتمال پارگی پلاکها و ایجاد لخته را افزایش میدهد و میتواند منجر به سکته قلبی، نارسایی قلبی یا نارسایی کلیه شود.
آیا فشار خون بالا با استرس بالا میرود؟
استرس میتواند فشار خون را افزایش دهد زیرا باعث ترشح هورمونهایی مانند آدرنالین و کورتیزول میشود که ضربان قلب را بالا میبرند و رگها را تنگ میکنند. کمخوابی، اضطراب، عصبانیت، کار زیاد و مصرف زیاد کافئین نیز میتوانند فشار خون را موقتاً افزایش دهند. با این حال، استرس تنها علت فشار خون بالا نیست و بسیاری از بیماران حتی بدون استرس هم فشار بالا دارند.
آیا فشار خون بالا قابل درمان قطعی است؟
اگر علت فشار خون بالا قابل اصلاح باشد—مانند چاقی، مصرف نمک زیاد، کمتحرکی، استرس یا مشکلات هورمونی—میتوان آن را بهطور کامل درمان کرد. اما اگر علت ژنتیکی باشد، رگهای کلیه تنگ باشند یا بیمار سن بالا داشته باشد، فشار خون معمولاً قابل کنترل است نه درمان قطعی. با این حال، کنترل مناسب فشار خون از آسیب به قلب، مغز و کلیه جلوگیری میکند.
آیا داروهای فشار خون اعتیادآور هستند؟
هیچیک از داروهای فشار خون اعتیادآور نیستند. اگر بیمار دارو را قطع کند و فشار خون دوباره بالا برود، این نشانه «بازگشت بیماری» است نه اعتیاد. داروهای فشار خون برای محافظت از قلب، مغز و کلیه ضروری هستند و قطع خودسرانه آنها میتواند خطر سکته یا نارسایی قلبی را افزایش دهد.
چربی خون بالا چه علائمی دارد؟
چربی خون بالا معمولاً هیچ علامتی ایجاد نمیکند و بیمار تا سالها متوجه آن نمیشود. با این حال، چربی خون بالا بهتدریج باعث رسوب چربی در دیواره رگها و تنگی عروق میشود و میتواند منجر به سکته قلبی، سکته مغزی یا گرفتگی رگهای پا شود. به همین دلیل تشخیص آن تنها با آزمایش خون امکانپذیر است.
آیا چربی خون بالا باعث گرفتگی رگ میشود؟
بله، چربی خون بالا یکی از مهمترین عوامل ایجاد تنگی رگهای قلب است. افزایش LDL باعث رسوب چربی در دیواره رگ، التهاب و تشکیل پلاک میشود. این پلاکها بهتدریج رگ را تنگ میکنند و ممکن است پاره شوند و لخته ایجاد کنند که میتواند منجر به سکته قلبی یا مغزی شود.
آیا چربی خون بالا ارثی است؟
در بسیاری از موارد چربی خون بالا زمینه ارثی دارد. در بیماریهایی مانند «هایپرکلسترولمی خانوادگی»، سطح LDL از کودکی بسیار بالا است. همچنین تریگلیسرید بالا یا HDL پایین نیز میتوانند ارثی باشند. اگر یکی از اعضای خانواده در سن پایین دچار سکته قلبی شده باشد یا چربی خون بسیار بالا داشته باشد، احتمال ارثی بودن زیاد است.
آیا داروهای چربی خون عوارض دارند؟
داروهای چربی خون، بهویژه استاتینها، معمولاً ایمن و مؤثر هستند. عوارض احتمالی شامل درد عضلانی خفیف یا افزایش خفیف آنزیمهای کبدی است که در بیشتر موارد قابل کنترل است. این داروها نقش مهمی در کاهش خطر سکته قلبی، پایدار کردن پلاکهای چربی و جلوگیری از پاره شدن آنها دارند. قطع خودسرانه دارو میتواند خطرناک باشد.
آیا چربی خون با رژیم غذایی بهتنهایی درمان میشود؟
اگر افزایش چربی خون خفیف باشد یا ناشی از رژیم غذایی نامناسب، چاقی یا مصرف زیاد قند و چربی باشد، اصلاح سبک زندگی میتواند آن را بهطور کامل کنترل کند. اما اگر LDL بسیار بالا باشد، چربی خون ارثی باشد یا بیمار سابقه سکته قلبی، دیابت یا فشار خون بالا داشته باشد، رژیم غذایی بهتنهایی کافی نیست و دارو ضروری است.
چطور بفهمم درد قفسه سینهام قلبی است یا عضلانی؟
درد عضلانی معمولاً نقطهای و مشخص است و با فشار دست روی محل درد، نفس عمیق، چرخش بدن یا حرکت دستها تغییر میکند. این درد با استراحت، گرما یا ماساژ بهتر میشود. در مقابل، درد قلبی معمولاً منتشر است، با لمس تغییر نمیکند و با فعالیت بدنی بدتر میشود و ممکن است به بازو، گردن یا فک انتشار پیدا کند.
آیا درد معده میتواند شبیه درد قلبی باشد؟
بله، برخی مشکلات گوارشی مانند ریفلاکس، زخم معده، اسپاسم مری یا التهاب معده میتوانند دردهایی شبیه درد قلبی ایجاد کنند. این دردها معمولاً به صورت سوزش پشت جناغ، طعم تلخ در دهان، درد بعد از غذا یا بهتر شدن با آنتیاسید ظاهر میشوند. با این حال، درد قلبی نیز ممکن است شبیه سوزش معده باشد، بنابراین اگر درد جدید، شدید یا همراه با تعریق باشد باید بررسی شود.
آیا اضطراب میتواند درد قلبی تقلید کند؟
اضطراب یکی از شایعترین علل درد قفسه سینه در جوانان است. درد ناشی از اضطراب معمولاً تیز، کوتاهمدت و نقطهای است و همراه با تپش قلب، احساس خفگی، لرزش یا بیقراری بروز میکند. این درد با نفس عمیق یا آرامسازی بهتر میشود. با این حال، اضطراب نمیتواند بیماری قلبی را رد کند، بهویژه اگر درد با فعالیت بدتر شود یا جدید باشد.
آیا دردهای عصبی قفسه سینه خطرناک هستند؟
دردهای عصبی معمولاً بیخطر هستند و به صورت دردهای تیز، تیرکشنده و کوتاهمدت ظاهر میشوند. این دردها اغلب در یک نقطه کوچک احساس میشوند و با لمس یا فشار تشدید مییابند. شایعترین علت آن «کوستوکندریت» یا التهاب محل اتصال دندهها به جناغ است. با این حال، اگر درد طولانی، منتشر یا همراه با تنگی نفس باشد، باید بررسی قلبی انجام شود.
بیماری قلبی در زنان چرا متفاوت است؟
بیماری قلبی در زنان اغلب دیر تشخیص داده میشود زیرا علائم آن معمولاً غیرکلاسیک است. زنان ممکن است بهجای درد واضح قفسه سینه، درد پشت، گردن یا فک، تنگی نفس بدون درد، تهوع، سوزش معده، خستگی شدید یا تعریق سرد را تجربه کنند. این الگوی متفاوت باعث میشود بسیاری از علائم به اشتباه به استرس یا مشکلات گوارشی نسبت داده شوند. زنان بیشتر از مردان دچار سکته قلبی خاموش میشوند.
چرا زنان با وجود رگهای سالمتر بیشتر در معرض سکته هستند؟
زنان رگهای کوچکتری دارند و بیماری ریزرگها (Microvascular Disease) در آنها شایعتر است؛ این بیماری در آنژیوگرافی معمولی دیده نمیشود. پس از یائسگی، کاهش هورمونهای محافظتی و واکنشهای التهابی شدیدتر نیز خطر سکته را افزایش میدهد. به همین دلیل ممکن است حتی با آنژیوگرافی طبیعی، همچنان علائم قلبی وجود داشته باشد.
بیماری قلبی در سالمندان چرا تشخیص سختتری دارد؟
در سالمندان، علائم قلبی معمولاً خفیف یا غیرمعمول هستند. تنگی نفس، خستگی، کاهش اشتها، تورم پا، گیجی یا کاهش سطح هوشیاری شایعتر از درد قفسه سینه هستند. بسیاری از سالمندان ممکن است بدون درد قفسه سینه دچار سکته قلبی شوند، که تشخیص را دشوارتر میکند.
چرا سالمندان دیر مراجعه میکنند؟
سالمندان اغلب علائم قلبی را به اشتباه به سن بالا، کمخونی، مشکلات معده، ضعف عمومی یا آرتروز نسبت میدهند. این موضوع باعث میشود مراجعه به پزشک دیرتر انجام شود، در حالی که این علائم میتوانند نشانه نارسایی قلبی یا سکته باشند.
بیماری قلبی در جوانان چرا رو به افزایش است؟
در سالهای اخیر، بیماری قلبی در جوانان افزایش یافته است. استرس شدید، کمخوابی، مصرف سیگار و قلیان، نوشیدنیهای انرژیزا، چربی خون بالا، چاقی، کمتحرکی، مصرف مواد محرک و سابقه خانوادگی از عوامل اصلی این روند هستند. جوانان معمولاً علائم را جدی نمیگیرند و همین موضوع باعث افزایش سکتههای ناگهانی میشود.
علائم قلبی در جوانان چگونه است؟
در جوانان، علائم ممکن است خفیف و مبهم باشند. درد خفیف قفسه سینه، تپش قلب، تنگی نفس، احساس فشار در گلو، سرگیجه یا خستگی غیرعادی از علائم شایع هستند. در برخی موارد، اولین علامت بیماری قلبی در جوانان میتواند سکته قلبی باشد.
چرا جوانان با تنگی کم هم سکته میکنند؟
پلاکهای چربی در جوانان معمولاً نرمتر و ناپایدارتر هستند و احتمال پاره شدن آنها بیشتر است. این پلاکها حتی با تنگی ۳۰ درصد نیز میتوانند پاره شوند و باعث سکته قلبی شوند. بنابراین درصد تنگی همیشه معیار دقیقی برای خطر سکته نیست.